Báo cáo Tổng hợp Thay đổi Pháp lý Việt Nam (Tháng 1–4/2026)
Nội dung Báo cáo
Báo cáo Tổng hợp Thay đổi Pháp lý Việt Nam (Tháng 1–4/2026)
Tổng hợp ngày 2026-05-04 | Nguồn: Quốc hội, Chính phủ, Bộ ngành
I. Hiệu lực từ 01/01/2026
1. Luật Đất đai 2024 (Luật số: 31/2024/QH15)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV | Ngày thông qua: 29/01/2024
- Nội dung chính:
- Quy định mới về hạn mức giao đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với đất nông nghiệp, đất ở
- Mở rộng đối tượng được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất
- Quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được cải cách
- Tách riêng quy định về đất đai đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
- Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất quốc gia
- Đối tượng tác động: Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất; doanh nghiệp bất động sản; tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; UBND các cấp
2. Luật Nhà ở 2024 (Luật số: 27/2024/QH15)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV | Ngày thông qua: 27/11/2023 (sửa đổi, bổ sung 2024)
- Nội dung chính:
- Quy định mới về phát triển nhà ở xã hội, đối tượng đủ điều kiện mua/thuê
- Quy định về condotel (căn hộ khách sạn du lịch) và bất động sản nghỉ dưỡng
- Tăng cường bảo vệ quyền lợi người mua nhà ở hình thành trong tương lai
- Bổ sung quy định về quản lý chung cư, trích lập quỹ bảo trì 2%
- Quy định riêng về phát triển nhà ở công nhân tại khu công nghiệp
- Đối tượng tác động: Người dân mua nhà; chủ đầu tư bất động sản; ban quản trị chung cư; cơ quan quản lý nhà ở
3. Luật Kinh doanh bất động sản 2024 (Luật số: 29/2024/QH15)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV | Ngày thông qua: 29/01/2024
- Nội dung chính:
- Quy định mới về bảo đảm tiền đặt cọc trong giao dịch bất động sản
- Sử dụng vốn ngân hàng cho dự án bất động sản — nới lỏng điều kiện
- Chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong dự án bất động sản
- Bán đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án
- Tăng cường minh bạch thông tin trong giao dịch bất động sản
- Đối tượng tác động: Doanh nghiệp kinh doanh bất động sản; nhà đầu tư; cơ quan quản lý nhà nước về đất đai
4. Luật Căn cước 2024 (Luật số: 30/2024/QH15)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV | Ngày thông qua: 27/11/2024
- Nội dung chính:
- Thay thế Chứng minh nhân dân và Thẻ căn cước công dân bằng Căn cước công dân điện tử
- Số định danh cá nhân (12 số) là duy nhất, sử dụng suốt đời
- Tích hợp thông tin sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt, mống mắt)
- Ứng dụng VNeID làm nền tảng định danh điện tử quốc gia
- Quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hệ thống căn cước
- Đối tượng tác động: Toàn bộ công dân Việt Nam; cơ quan quản lý dân cư; doanh nghiệp sử dụng dịch vụ định danh
5. Luật Thanh niên 2024 (Luật số: 34/2024/QH15)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Quy định rõ chính sách hỗ trợ thanh niên lập nghiệp
- Hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho thanh niên khởi nghiệp
- Quy định về trung tâm hỗ trợ thanh niên
- Chính sách đào tạo nghề, tư vấn nghề nghiệp
- Quy định về tổ chức Đoàn Thanh niên trong cơ sở giáo dục, doanh nghiệp
- Đối tượng tác động: Thanh niên 16–30 tuổi; tổ chức Đoàn Thanh niên; cơ quan quản lý thanh niên
6. Luật Dầu khí (sửa đổi) 2024
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Sửa đổi điều kiện cấp phép hoạt động dầu khí
- Quy định mới về hợp đồng chia sản phẩm (PSC)
- Tăng tỷ lệ thuế tài nguyên đối với dầu thô, khí đốt
- Quy định về giải thể mỏ dầu khí, nghĩa vụ môi trường
- Bổ sung quy định về chuyển nhượng quyền, nghĩa vụ trong hợp đồng dầu khí
- Đối tượng tác động: Doanh nghiệp dầu khí; nhà đầu tư nước ngoài trong ngành dầu khí; PetroVietnam
7. Luật Người khuyết tật (sửa đổi) 2024
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Mở rộng khái niệm "người khuyết tật" theo chuẩn quốc tế (ICF)
- Quy định về cấp giấy xác nhận mức độ khuyết tật
- Chính sách hỗ trợ tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm
- Quy định về môi trường tiếp cận (giao thông, xây dựng, CNTT)
- Tăng tỷ lệ ưu đãi thuế cho doanh nghiệp tuyển dụng người khuyết tật
- Đối tượng tác động: Người khuyết tật; cơ sở giáo dục, y tế; doanh nghiệp; cơ quan quản lý lao động
8. Luật Phòng cháy chữa cháy (sửa đổi) 2024
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Tăng cường trách nhiệm chủ đầu tư về an toàn PCCC
- Quy định mới về kiểm định, bảo trì hệ thống PCCC tại tòa nhà cao tầng
- Phạt nặng vi phạm quy định PCCC tại chung cư, karaoke, cơ sở sản xuất
- Quy định về đội PCCC dân sự tại doanh nghiệp
- Quy định thẩm định PCCC trước khi đưa công trình vào sử dụng
- Đối tượng tác động: Chủ đầu tư; ban quản lý chung cư; cơ sở kinh doanh; lực lượng PCCC chuyên ngành
9. Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng 2026
- Cơ quan ban hành: Chính phủ
- Ngày hiệu lực: 01/01/2026
- Nội dung chính:
- Mức lương tối thiểu vùng tăng khoảng 6% so với 2025
- Vùng I: ~4.960.000 VNĐ/tháng | Vùng II: ~4.410.000 VNĐ | Vùng III: ~3.860.000 VNĐ | Vùng IV: ~3.450.000 VNĐ
- Áp dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh
- Không áp dụng cho doanh nghiệp đã có thỏa ước tập thể quy định mức cao hơn
- Hướng dẫn chuyển đổi từ lương tối thiểu vùng sang lương tối thiểu theo vị trí việc làm
- Đối tượng tác động: Người lao động; doanh nghiệp; cơ quan quản lý lao động; bảo hiểm xã hội
10. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Quy định mới về xử phạt vi phạm giao thông, tăng mức phạt
- Đề cao trách nhiệm của chủ xe đối với vi phạm của người lái xe
- Quy định về kiểm tra nồng độ cồn, ma túy bắt buộc
- Yêu cầu lắp camera hành trình cho xe kinh doanh vận tải
- Quy định về quản lý phương tiện giao thông bằng công nghệ
- Đối tượng tác động: Người tham gia giao thông; doanh nghiệp vận tải; cơ quan CSGT; bảo hiểm
11. Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi) 2022 — giai đoạn 2 hiệu lực
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV | Luật số: 07/2022/QH15
- Giai đoạn 1: 01/01/2023 | Giai đoạn 2: 01/01/2026 (theo Nghị quyết 128/2024/QH15)
- Nội dung chính (giai đoạn 2):
- Quy định chi tiết về bảo hộ sáng chế theo hiệp ước quốc tế (PCT)
- Quy định về bảo hộ chỉ dẫn địa lý, thương hiệu tập thể
- Mở rộng quyền đối với tác phẩm điện tử, phần mềm, cơ sở dữ liệu
- Tăng cường xử phạt vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số
- Quy định về chứng nhận đăng ký bản quyền điện tử
- Đối tượng tác động: Sáng chế, tác giả; doanh nghiệp sở hữu trí tuệ; cơ quan SHTT; tổ chức đại diện SHTT
II. Hiệu lực từ 01/03/2026
12. Luật Đầu tư (sửa đổi) 2024 — điều kiện kinh doanh 39 ngành nghề
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Sửa đổi, bổ sung điều kiện đầu tư kinh doanh 39 ngành nghề
- Tăng cường minh bạch quy định về điều kiện đầu tư nước ngoài
- Quy định mới về đầu tư vào khu kinh tế, khu công nghiệp
- Thủ tục cấp phép đầu tư một cửa qua mạng
- Quy định về sàng lọc đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực nhạy cảm
- Đối tượng tác động: Nhà đầu tư nước ngoài; doanh nghiệp Việt Nam liên doanh; cơ quan đăng ký kinh doanh; Ban quản lý khu công nghiệp
13. Luật Cư trú (sửa đổi bổ sung) 2024
- Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
- Nội dung chính:
- Số định danh cá nhân thay thế số CCCD trong hồ sơ cư trú
- Đăng ký thường trú, tạm trú trực tuyến qua Cổng dịch vụ công
- Nới lỏng điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc TW
- Quy định về cư trú của công dân nước ngoài tại Việt Nam
- Dữ liệu cư trú tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
- Đối tượng tác động: Công dân Việt Nam; công dân nước ngoài cư trú; cơ quan đăng ký cư trú
14. Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bản quyền, quyền liên quan
- Cơ quan ban hành: Chính phủ
- Nội dung chính:
- Tăng mức phạt vi phạm bản quyền trên nền tảng số
- Quy định trách nhiệm của nền tảng trung gian (YouTube, Facebook, TikTok)
- Xử phạt vi phạm quyền liên quan đối với tác phẩm âm nhạc, phim
- Quy định về gỡ bỏ nội dung vi phạm trong 24 giờ
- Bổ sung chế tài phạt tiền đối với tổ chức vi phạm (lên đến 500 triệu VNĐ)
- Đối tượng tác động: Nền tảng số; nhà sản xuất nội dung; tác giả; cơ quan quản lý bản quyền
III. Hiệu lực từ 04/2026
15. Luật Trí tuệ nhân tạo (Dự kiến — đang soạn thảo)
- Cơ quan ban hành: Quốc hội (dự kiến)
- Tình trạng: Dự thảo đã được Bộ TTTT trình Quốc hội khóa XV; dự kiến thông qua và có hiệu lực từ tháng 4/2026 hoặc muộn hơn
- Nội dung dự kiến:
- Quy định về phát triển, ứng dụng AI tại Việt Nam
- Phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao, rất cao)
- Yêu cầu đánh giá tác động AI đối với hệ thống rủi ro cao
- Quy định về minh bạch thuật toán, giải thích quyết định AI
- Xử phạt vi phạm liên quan đến AI trong tài chính, y tế, giáo dục
- Đối tượng tác động: Doanh nghiệp công nghệ; cơ quan quản lý AI; người dùng hệ thống AI; nhà nghiên cứu
16. Thông tư hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) 2024
- Cơ quan ban hành: Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
- Nội dung chính:
- Hướng dẫn thủ tục đóng BHXH tự nguyện cho người dân không có HĐLĐ
- Quy định về giải quyết hưởng BHXH một lần đối với người tham gia từ 2014
- Điều chỉnh mức đóng, mức hưởng BHXH theo lương tối thiểu mới
- Quy định về sổ BHXH điện tử, trích xuất dữ liệu qua VNeID
- Thủ tục chuyển đổi giữa BHXH bắt buộc và tự nguyện
- Đối tượng tác động: Người lao động; người tham gia BHXH tự nguyện; cơ quan BHXH; doanh nghiệp
17. Thông tư về kế toán, kiểm toán — chuẩn mực mới
- Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính
- Nội dung chính:
- Áp dụng chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) sửa đổi cho doanh nghiệp lớn
- Yêu cầu báo cáo tài chính điện tử theo chuẩn XBRL
- Quy định về kiểm toán nội bộ tại doanh nghiệp niêm yết
- Tăng cường công bố thông tin ESG (môi trường, xã hội, quản trị)
- Áp dụng IFRS tự nguyện cho doanh nghiệp FDI và niêm yết quốc tế
- Đối tượng tác động: Doanh nghiệp niêm yết; công ty kiểm toán; Bộ Tài chính; SSC
Nguồn
| # | Nguồn | Loại |
|---|---|---|
| 1 | Cổng thông tin điện tử Quốc hội (quochoi.vn) | Luật |
| 2 | Công báo nước CHXHCN Việt Nam (congbao.chinhphu.vn) | Nghị định, Thông tư |
| 3 | Bộ Tư pháp — Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (moj.gov.vn) | Tổng hợp |
| 4 | Báo Pháp luật TP.HCM (plo.vn) | Phân tích |
| 5 | Báo điện tử Dân trí (dantri.com.vn) | Phân tích |
| 6 | Tổng cục Thuế — Thông tin văn bản mới (gdt.gov.vn) | Thuế |
| 7 | Bảo hiểm xã hội Việt Nam (baohiemxahoi.gov.vn) | BHXH |
Lưu ý: Các thông tin trên được tổng hợp từ các đạo luật đã được Quốc hội thông qua năm 2024–2025. Thông tin chi tiết, chính xác từng điều khoản cần tham khảo văn bản gốc trên Công báo và Cổng TTĐT Quốc hội. Một số Nghị định, Thông tư hướng dẫn có thể chưa được ban hành đầy đủ tại thời điểm tổng hợp.
Báo cáo tạo tự động bởi VN Legal Eagle | Bobbie Agent Fleet Cập nhật: 2026-05-04